Waarom de WIA-uitkering voor een chirurg beter uitpakt dan voor een verpleegkundige | Zembla (2023)

Video Description

Twee jaar geleden stonden zorgmedewerkers in de frontlinie tijdens het uitbreken van de coronacrisis. Ze kregen applaus, bloemen en taart, maar duizenden raakten besmet met het coronavirus en kampen nog steeds met long covid. Ze ervaren vermoeidheid, benauwdheid en concentratieproblemen, waardoor terugkeren naar hun werk vaak niet mogelijk is. Na twee jaar ziekte volgt een aanvraag voor een WIA-uitkering, maar veel zorgverleners botsen op een systeem dat volgens velen streng en onvoorspelbaar is. In Zembla vertellen verpleegkundigen, ziekenverzorgers en artsen over hun ervaringen. De WIA beoordeelt niet hoe ziek iemand is, maar welk deel van het oude salaris iemand theoretisch nog kan verdienen. Dit leidt tot ongelijkheid: werknemers met een hoger loon, zoals artsen, komen sneller in aanmerking voor een uitkering, terwijl lager betaalde zorgmedewerkers vaak uitvallen als ‘35-minner’ en geen uitkering ontvangen, ondanks blijvende beperkingen. Volgens de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) handelt Nederland hiermee in strijd met een verdrag dat bijna alle landen hebben ondertekend. Twee jaar geleden sprak de VN in een rapport van “grote zorgen”, een term die normaal wordt gebruikt bij ernstige mensenrechtenschendingen. Juridisch expert Yvonne Waterman en emeritus hoogleraar Paul van der Heijden leggen uit dat dit verdrag al decennia geldt, maar nauwelijks wordt nageleefd. Zembla sprak tientallen zorgmedewerkers in de WIA. Hun verhalen laten zien hoe groot de verschillen zijn: een cardioloog en een verpleegkundige met dezelfde beperkingen krijgen vaak een totaal andere beoordeling van het UWV, gebaseerd op theoretische functies die ze nog zouden kunnen vervullen. Dit leidt tot inkomensondersteuning voor de een en bijstandsniveau voor de ander. Experts wijzen op de ongelijkheid van het systeem. Verzekeringsarts Jim Faas legt uit dat medische rapporten en algoritmes bepalen welke functies iemand theoretisch kan uitvoeren, met veel variatie per arts. FNV-bestuurder Kitty Jong noemt het een theoretisch model dat weinig recht doet aan de werkelijkheid van zieke werknemers. De uitzending kijkt ook terug op de WIA-invoering in 2005, die de WAO verving. De focus verschoof van wat iemand niet meer kan naar wat iemand nog kan, om het stelsel betaalbaar te houden en misbruik te voorkomen. Critici stellen dat dit voor mensen met long covid vaak onrechtvaardig uitpakt. Zembla onderzoekt hoe het Nederlandse arbeidsongeschiktheidsstelsel werkt, waarom het internationaal bekritiseerd wordt en wat dit betekent voor werknemers die door langdurige ziekte hun werk niet meer kunnen doen. De verhalen van zorgmedewerkers laten zien hoe groot de kloof kan zijn tussen waardering in woorden en waardering in beleid. 00:00 - Waar gaat de video over? 01:13 - Leven met long covid: Marieke en Jolanda 04:50 - De impact van long covid 10:26 - Van WAO naar WIA: een nieuw systeem 12:38 - Hoe werkt de WIA? 21:12 - Het onrecht van de WIA 30:37 - Kritiek op de WIA van de Verenigde Naties 34:20 - Conclusie: een hard systeem, hoe wordt dit opgelost? Samenstelling en regie: Evelien Vehof & Frederick Mansell Research: Evelien Vehof & Frederick Mansell Eindredactie: Manon Blaas Abonneer je op ons kanaal: http://bit.ly/ZEMBLA_BNNVARA Luister onze onderzoeksverhalen in onze podcast: Spotify podcast: https://spoti.fi/2UBbCQ6 Apple podcast: https://apple.co/3wVX4ZA Volg ons ook hier: Instagram: https://www.instagram.com/zembla_bnnvara Facebook: https://www.facebook.com/zembla.tv/ Twitter: https://twitter.com/ZEMBLA Bluesky: https://bsky.app/profile/zembla-bnnvara.bsky.social LinkedIn: https://www.linkedin.com/company/zembla-bnnvara TikTok: https://www.tiktok.com/@zembla_bnnvara